اصلاح فرمول گاز؛ سپری مطمئن در برابر نوسانات بازارهای جهانی فولاد

خبرگزاری تسنیم، جنگ با ایران، اروپا را با کمترین سطح ذخایر گاز برای این فصل در تاریخ ثبت آمار وارد زمستان کرده است. اما صورت‌حساب این بحران فقط به اروپا نمی‌رسد؛ فولادساز ایرانی هم آن را می‌پردازد.

* زنجیرهٔ بحران

از 28 فوریه، تردد در تنگهٔ هرمز مختل شد. در 18 مارس اسرائیل به پارس جنوبی حمله کرد؛ حمله‌ای که به گزارش وال‌استریت ژورنال و اکسیوس با هماهنگی آمریکا انجام شد. ایران همان روز با حمله به راس‌لفان قطر، بزرگ‌ترین مجتمع صادرات LNG جهان، پاسخ داد. اکنون صادرات LNG خلیج فارس حدود 80٪ کمتر از پارسال است.

* اروپا: 2022 در برابر 2026

اوج قیمت TTF: بیش از 300 یورو ← حدود 90 یورو

ذخایر اواخر اکتبر: بالای 90٪ ← 74٫6٪

2022 بحران قیمت بود؛ 2026 بحران موجودی است.

*چرا این بحران به فولاد ایران می‌رسد؟

بخش عمدهٔ فولاد ایران با روش احیای مستقیم تولید می‌شود. در این روش، گاز فقط سوخت نیست؛ عامل احیای گندله و تبدیل آن به آهن اسفنجی است.

اما نرخ گاز صنایع در ایران به فرمولی گره خورده که نیمی از آن را میانگین چهار هاب جهانی تشکیل می‌دهد: هنری هاب، آلبرتا، NBP و TTF. وزن هاب‌های اروپایی در این فرمول یک‌چهارم است، اما چون قیمت آن‌ها امروز بیش از 10 برابر هنری هاب است، بخش اصلی جهش قیمت از همین دو هاب می‌آید. وزارت نفت وعده داده بود این هاب‌ها از ابتدای 1405 از فرمول حذف شوند؛ وعده‌ای که هنوز محقق نشده است.

نتیجه در اعداد:

• نرخ گاز واحدهای احیا از بهار تا شهریور 1405 حدود 66٪ بالا رفته است.

• سهم گاز در بهای تمام‌شدهٔ آهن اسفنجی از 6٫6٪ در 1403 به 10٫4٪ در 1404 رسیده است.و در آینده ای نزدیک. به نزدیک 20 درصد

• ارزش تولید ازدست‌رفتهٔ زنجیرهٔ فولاد به‌دلیل محدودیت برق و گاز در سال‌های 1400 تا 1404، بیش از 18 میلیارد دلار برآورد شده است.

و زمستان در راه است. اگر TTF، همان‌طور که گلدمن‌ساکس هشدار می‌دهد، در اوج زمستان از 100 یورو بگذرد، فرمول این افزایش را ماه‌به‌ماه به قبض فولادساز ایرانی منتقل می‌کند؛ آن هم هم‌زمان با محدودیت‌های معمول زمستانی در تأمین گاز. یعنی گاز گران‌تر، و کمتر.

*پیشنهاد به سیاست‌گذار

فرمولی که برای شرایط عادی طراحی شده، برای شرایط جنگی ساخته نشده است. اصلاح آن پیش از اوج مصرف ضروری است:

1. حذف هاب‌های اروپایی یا کاهش وزن آن‌ها؛ این هاب‌ها بازتاب بحران دیگران‌اند، نه هزینهٔ واقعی گاز در ایران.

2. بازنگری ضریب نرخ گاز واحدهای احیا. و تفکیک. گاز گندله ساز ها و‌فولاد ساز ها. از احیا چون در آنها گاز نقش سوخت دارد و‌باید معادل گاز نیروگاههی محاسبه شود

3. تضمین حداقل گاز موردنیاز کوره‌ها در زمستان.

بسیاری از واحدها از نقطهٔ تاب‌آوری عبور کرده‌اند. اگر امروز اصلاحی صورت نگیرد، فردا کوچک‌سازی و توقف خطوط صنعت ، صنعتساز یعنی فولاد جای آن را می‌گیرد؛ و ظرفیتی که از دست برود، به‌سادگی بازنمی‌گردد.

مزیت انرژی ایران فقط زمانی مزیت واقعی است که قیمت‌گذاری آن هم بر واقعیت اقتصاد ایران استوار باشد.