در سال‌های 1276 تا 1285 هجری شمسی، یک کارشناس آلمانی به نام A.F. Stahl، هنگام احداث خط آهن منطقه سیرجان به رفسنجان، از سرچشمه عبور کرد و در یادداشت‌های خود به وجود معدن مس در این منطقه اشاره نمود. بعدها، George Ladam نیز در سال‌های 1319 تا 1321 گزارش‌هایی از «معدن مس سرچشمه» و اطراف آن ثبت کرد. در سال 1328 معدن مس سرچشمه به ثبت رسید، اما تا سال 1346 هیچ‌گونه اقدام فنی و عملیاتی در ارتباط با اکتشاف و شناسایی ذخیره در آن انجام نشد. در این سال، برادران رضایی (از کارآفرینان معروف ایران قبل از انقلاب اسلامی) که در رشته فلزات کار می‌کردند و تخصص زیادی در حوزه معادن داشتند، با مشارکت شرکت «سلکشن‌تراست»، شرکت «سهامی صنایع مس کرمان» را تأسیس و حفاری در معدن مس سرچشمه را آغاز می‌کنند، اما به‌دلیل شکست و ناکامی سلکشن‌تراست و برادران رضایی در اخذ وام از بانک‌های خارجی برای ساخت کارخانجات مورد نیاز، شورای اقتصاد وقت در 22 آذرماه 1350، معدن مس سرچشمه را ملی اعلام می‌کند و در همین سال، قانون تشکیل «شرکت سهامی معادن مس سرچشمه» به تصویب می‌رسد. با تاسیس این شرکت و انتصاب دکتر «رضا نیازمند» به سمت نخستین مدیرعامل شرکت در سال 1351 و عقد قرارداد با شرکت معدنی بین‌المللی آناکوندا، بلافاصله کار احداث کارخانه‌های استحصال مس با مشارکت شرکت‌های بین‌المللی آغاز شد. همچنین، در سال 1352، شرکت پارسونزجونز به‌عنوان پیمانکار ساخت کارخانجات در مجتمع انتخاب می‌شود. عملیات اجرایی و نصب تجهیزات در سرچشمه، از همان سال آغاز شد و تا پاییز 1357 بیش از 95درصد آن به پایان رسید. در 20 تیرماه 1355 قانون تأسیس «شرکت ملی صنایع مس ایران» تصویب می‌شود و شرکت‌ سهامی معادن مس سرچشمه به «شرکت ملی صنایع مس ایران» تغییر نام می‌دهد. در قانون تأسیس این شرکت، تمامی فعالیت‌های معادن مس کشور، اعم از اکتشافات، بهره‌برداری، تولید محصولات پرعیار ‌مس، ذوب‌، پالایش، صنایع جنبی و تولید محصولات فرعی مس و همچنین توزیع، فروش داخلی و صادرات مس، از اهم وظایف قانونی شرکت ملی صنایع مس ایران عنوان شده است. شرکت ملی صنایع مس ایران، بزرگ‌ترین تولیدکننده مس در ایران، خاورمیانه و غرب آسیا است و واحدهای فعال آن عبارت‌اند از: مجتمع مس سرچشمه، مجتمع مس سونگون، مجتمع مس شهربابک، مجتمع مس درآلو و مجتمع مس چهل‌کوره.