صالحی: ایران معادلات امنیتی و انرژی جهان را تغییر داد

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری تسنیم، احسان صالحی کارشناس مسائل سیاسی، در برنامه زنده تلویزیونی با اشاره به تحلیل‌های منتشرشده در رسانه‌ها و محافل غربی درخصوص وضعیت جنگ اظهار داشت: در مطالب رسانه‌های غربی و اظهارات شخصیت‌های سیاسی آن‌ها، از وضعیتی با عنوان «بن‌بست راهبردی»، «قفل‌شدگی راهبردی» یا «دام تشدید» یاد می‌شود که آمریکا و شخص ترامپ با آن مواجه شده‌اند.

وی گفت: ترامپ با این واقعیت روبه‌روست که گزینه‌های متنوعی در اختیار ندارد. اگر آمریکا بخواهد از مسیر اقدام نظامی و تشدید درگیری کار را پیش ببرد و پرونده را به زعم خود ببندد، جمهوری اسلامی ایران نشان داده اراده و آمادگی تبدیل این مرحله به بحرانی کاملاً بی‌ثبات‌کننده برای اقتصاد جهانی را دارد.

این کارشناس مسائل سیاسی افزود: چند روز قبل حتی وزیر جنگ رژیم صهیونیستی نیز در پاسخ به سؤالی درباره ایران اذعان کرد که آنها آمادگی‌هایی دارند اما آمریکایی‌ها نگران هستند تبعات چنین اقدامی برای اقتصاد جهانی از کنترل خارج شود؛ بنابراین نگرانی اصلی آنها پیامدهای اقتصادی و امنیتی اقدام نظامی است.

صالحی با اشاره به اختلافات موجود در داخل ساختار تصمیم‌گیری آمریکا بیان داشت: سنتکام و پنتاگون طرح‌های مختلفی ارائه می‌کنند، اما حتی گزارش روز گذشته شبکه CBS نیز نشان داد ترامپ از حلقه اطراف خود ناراضی و کلافه است، زیرا پیشنهادهایی که دریافت می‌کند با یکدیگر در تعارض هستند و در نهایت کسی وجود ندارد که این اختلافات را جمع‌بندی کند.

وی ادامه داد: اتفاقاتی که در جنگ 40 روزه و سپس درگیری 13 روزه رخ داد، این گزاره را برای طرف آمریکایی معتبر کرد که ایران هم اراده و هم امکان فلج‌کردن اقتصاد جهانی را دارد و همین مسئله به محدودیتی جدی برای واشنگتن تبدیل شده است.

این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: گزینه دیگر آمریکا حرکت به سمت توافق دیپلماتیک با ایران است، اما تجربه توافق اسلام‌آباد و تفاهمات انجام‌شده نشان داد این مسیر نیز محدودیت‌های خاص خود را برای آمریکایی‌ها دارد.

صالحی اظهار داشت: پس از ورود آمریکا به تفاهم اسلام‌آباد، موج گسترده‌ای از انتقادها علیه ترامپ در داخل این کشور شکل گرفت و بسیاری معتقد بودند این توافق حتی از توافق دوره اوباما نیز امتیازات بیشتری به ایران داده است. ترامپ نیز به‌شدت نسبت به مقایسه شدن با اوباما حساس است و نمی‌خواهد گفته شود پس از سال‌ها فشار حداکثری، تنش و جنگ دوباره به نقطه‌ای بازگشته که حتی امکانات برجام را نیز در اختیار ندارد.

وی با اشاره به وضعیت آمریکا در حوزه انرژی افزود: امروز ابزارهای آمریکا برای کنترل بازار انرژی نیز مانند گذشته نیست. یکی از مباحث مهم، کاهش شدید ذخایر راهبردی نفت آمریکا است؛ به‌گونه‌ای که ذخایر استراتژیک این کشور به حدود 300 میلیون بشکه رسیده که پایین‌ترین سطح آن طی چهار دهه گذشته محسوب می‌شود.

صالحی ادامه داد: علاوه بر این، مهمات و تجهیزات راهبردی آمریکا نیز در حال فرسایش است. گزارش‌های مراکز مطالعاتی از جمله CSIS نشان می‌دهد که برای مثال تعداد موشک‌های پاتریوت آمریکا از حدود 2300 فروند به حدود هزار فروند کاهش یافته و برخی دیگر از تسلیحات راهبردی نیز با کاهش محسوس مواجه شده‌اند؛ در حالی که جایگزینی این تجهیزات حدود سه سال زمان نیاز دارد و همین مسئله محدودیت مهمی برای آمریکا ایجاد کرده است.

وی با اشاره به مقاله اخیر «رابرت پیپ»، استاد دانشگاه شیکاگو، در نشریه «فارن افرز» اظهار داشت: این مقاله که در 24 جولای منتشر شده، با عنوان «ایران و تغییر قواعد قدرت جهانی» به بررسی تحولات اخیر پرداخته است.

این کارشناس مسائل سیاسی گفت: رابرت پیپ توضیح می‌دهد که پس از جنگ خلیج فارس در سال 1991 و شکست عراق، آمریکا توانست امنیت تجارت جهانی، امنیت انرژی و امنیت آبراه‌ها را در اختیار بگیرد و همین موضوع باعث شد بسیاری از کشورها توان نظامی مستقل خود را کاهش داده و وابستگی بیشتری به آمریکا پیدا کنند.

وی افزود: تحلیل رابرت پیپ این است که تغییر فناوری موجب شده جنگ‌های نامتقارن شکل بگیرد و دشمنان آمریکا با ابزارهای ساده‌تر نیز بتوانند در برابر این کشور بایستند؛ هرچند به اعتقاد من، عامل اصلی فقط فناوری نیست بلکه اراده سیاسی و اراده نظامی برای استفاده از این فناوری اهمیت بیشتری دارد.

صالحی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران این اراده را در میدان نشان داد و قدرت اراده‌ای که در این جنگ خلق شد، قدرتی بود که رهبر شهید در ملت ایران، نیروهای مسلح و ساختار سیاسی کشور ایجاد کرده بود و امروز همین مؤلفه در حال تغییر دادن قواعد بازی است.

وی با اشاره به گذشت پنج‌ماه از آغاز جنگ اظهار داشت: امروز نهم مرداد است و دقیقاً پنج ماه از آغاز این جنگ می‌گذرد. اگرچه در حوزه نظامی ضربات مهمی به دشمن وارد شده، اما هدف اخراج آمریکا از منطقه نیز همچنان در مسیرهای مختلف دنبال می‌شود.

این کارشناس مسائل سیاسی ادامه داد: یکی از این مسیرها افکار عمومی و مردم کشورهای منطقه هستند. سال‌ها این تصور وجود داشت که آمریکا تأمین‌کننده امنیت منطقه است، اما امروز این معادله معکوس شده و آمریکا به عامل ناامنی تبدیل شده است.

وی بیان داشت: امروز نه‌تنها شاهد اعتراض مردم منطقه به اقدامات ایران نیستیم، بلکه با وجود همه سانسورها، تصاویر متعددی از ابراز رضایت مردم برخی کشورهای منطقه نسبت به هدف قرار گرفتن پایگاه‌های آمریکا توسط ایران منتشر می‌شود و این تغییر بسیار مهمی است.

صالحی با اشاره به برخی تحلیل‌های منتشرشده در رسانه‌های غربی اظهار داشت: حتی برخی تحلیلگران غربی نیز معتقدند قواعد نظامی در خلیج فارس دیگر به وضعیت قبل بازنخواهد گشت؛ زیرا نه‌تنها آمریکا پایگاه‌های خود را آسیب‌پذیر می‌داند، بلکه دولت‌های منطقه نیز به این نتیجه رسیده‌اند که ادامه حضور آمریکا عامل افزایش ناامنی در کشورهایشان است.

وی در ادامه با اشاره به حمله اخیر نیروهای مسلح کشورمان به پایگاه آمریکا در اردن افزود: اتفاقی که دو روز قبل در اردن رخ داد، نشان داد ابتکار عمل همچنان در اختیار جمهوری اسلامی ایران است و تهران منتظر تصمیمات ترامپ درباره بازار نفت یا سایر مسائل نمی‌ماند.

این کارشناس مسائل سیاسی اظهار داشت: اشراف اطلاعاتی جمهوری اسلامی در کنار اشراف عملیاتی افزایش یافته و همین مسئله امکان وارد کردن ضربات جدی‌تر به دشمن را فراهم کرده است.

صالحی با اشاره به ارزیابی برخی جریان‌های داخلی درباره فرصت ایجادشده پس از 19 فروردین 1405 گفت: برخی تصور می‌کردند این فرصت تنها به سود آمریکا است، اما همان‌گونه که سخنگوی سپاه نیز هفته گذشته اعلام کرد، این دوره کاملاً به نفع جمهوری اسلامی ایران بود.

وی افزود: ایران در این مدت توانست در حوزه نظامی، اطلاعاتی، عملیاتی و اقتصادی از فرصت ایجادشده حداکثر استفاده را ببرد و اکنون نیز گزارش‌های رسانه‌های غربی حاکی از آن است که پایگاه‌های موشکی بازسازی شده، مراکز آسیب‌دیده دوباره به مدار عملیاتی بازگشته و تسلط اطلاعاتی کشور نیز افزایش یافته است.

صالحی در پایان اظهار داشت: آمریکایی‌ها تلاش داشتند با سه ابزار اقدام نظامی، محاصره دریایی و دیپلماسی مبتنی بر اجبار جمهوری اسلامی را وادار کنند از اهرم‌های قدرت خود، به‌ویژه در موضوع تنگه هرمز، صرف‌نظر کند؛ اما آنچه امروز در عمل رخ داده این است که ایران نشان داده راهبرد موسوم به «چمن‌زنی» دیگر کارآمد نیست و همان راهبرد اکنون علیه خود آمریکایی‌ها در حال اجراست.

وی خاطرنشان کرد: اتفاقاتی که امروز در اردن، کویت و سایر پایگاه‌های آمریکا در منطقه رخ می‌دهد، نشان‌دهنده این است که امکانات و زیرساخت‌های نظامی آمریکا به‌تدریج به محدودیت و نقطه‌ضعف این کشور تبدیل شده است.