محدودیت ارزی واردات اقلام فناوری؛45کد تعرفه ازچرخه تأمین ارز خارج شدند

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بررسی فهرست اولویت ارزی کدهای تعرفه کالاهای فناوری اطلاعات و ارتباطات نشان می‌دهد سیاست تأمین ارز واردات این گروه از کالاها با محدودیت قابل توجهی همراه شده است؛ به‌طوری‌که از مجموع 144 کد تعرفه درج‌شده در این فهرست، 45 کد معادل حدود 31 درصد، فاقد هرگونه اولویت ارزی هستند و برای آنها هیچ محل تأمین ارزی مجاز اعلام نشده است.

این فهرست که در اطلاعیه آبان‌ماه سامانه جامع تجارت منتشر شده، کدهای تعرفه مرتبط با رایانه و قطعات، تلفن همراه و تجهیزات مخابراتی، سرورها، تجهیزات شبکه، حافظه و رسانه‌های ذخیره‌سازی، چاپگر، دوربین، تجهیزات نظارت تصویری، کارت‌خوان و خودپرداز را در چهار سطح اولویت ارزی دسته‌بندی کرده است.

نکته قابل توجه در این تقسیم‌بندی، خالی بودن کامل اولویت یک است. از میان 144 کد تعرفه، هیچ کدی در اولویت نخست قرار نگرفته و حتی امکان خرید ارز از سیستم بانکی نیز برای هیچ‌یک از این گروه‌ها پیش‌بینی نشده است.

تقسیم‌بندی 144 کد تعرفه حوزه فناوری اطلاعات در چهار سطح اولویت ارزی

بر اساس اطلاعات این فهرست، 26 کد تعرفه معادل 18 درصد در اولویت دوم، 54 کد معادل 38 درصد در اولویت سوم و 19 کد معادل 13 درصد در اولویت چهارم قرار گرفته‌اند. همچنین 45 کد تعرفه، معادل 31 درصد کل فهرست، فاقد اولویت ارزی هستند.

به این ترتیب، بیشترین تعداد کدهای تعرفه در اولویت سوم قرار دارد؛ اما قرار گرفتن در این سطح نیز به معنای دسترسی به همه روش‌های تأمین ارز نیست. محدودیت‌ها در هر سطح متفاوت است و محل مجاز تأمین ارز بر اساس رتبه تعیین‌شده تغییر می‌کند.

خرید ارز بانکی برای هیچ‌یک از کدها مجاز نیست

یکی از مهم‌ترین نکات فهرست جدید، حذف امکان خرید ارز از سیستم بانکی برای تمام کدهای تعرفه مورد بررسی است. در مقابل، برای کدهای دارای اولویت دوم، استفاده از ارز حاصل از صادرات دیگران و صادرات خود و همچنین سپرده ارزی خود و دیگران مجاز اعلام شده است.

برای کالاهای قرارگرفته در اولویت سوم، امکان تأمین ارز از محل صادرات خود و سپرده ارزی خود یا دیگران وجود دارد؛ اما استفاده از ارز حاصل از صادرات دیگران و خرید ارز از سیستم بانکی در این سطح پیش‌بینی نشده است.

محدودیت در اولویت چهارم بیشتر است. برای 19 کد تعرفه این گروه، تنها استفاده از سپرده ارزی خود یا دیگران مجاز است و امکان استفاده از ارز حاصل از صادرات و خرید ارز از شبکه بانکی وجود ندارد.

در مقابل، برای 45 کد فاقد اولویت، هیچ‌یک از روش‌های تأمین ارز درج‌شده در فهرست مجاز نیست. بر اساس توضیحات اطلاعیه، محل‌های جدید تأمین ارز برای این کدها در صورت اعلام وزارت صنعت، معدن و تجارت مشخص خواهد شد.

تلفن همراه، تجهیزات شبکه و رایانه در کدام اولویت قرار دارند؟

بررسی گروه‌های کالایی نشان می‌دهد بخش مهمی از تجهیزات زیرساختی فناوری در اولویت‌های دوم و سوم قرار گرفته‌اند. برای نمونه، در گروه تلفن همراه و تجهیزات ارتباطی، گوشی هوشمند آماده یا CBU با کد تعرفه 85171390 در اولویت چهارم قرار دارد؛ درحالی‌که گوشی‌های هوشمند CKD و SKD در اولویت سوم دسته‌بندی شده‌اند.

همچنین تجهیزات اصلی شبکه و ارتباطات از جمله تجهیزات انتقال نوری، ایستگاه‌های پایه شبکه‌های سلولی نسل‌های مختلف، مودم، روتر، سوئیچ، تجهیزات امنیت شبکه و کارت شبکه عمدتاً در اولویت سوم قرار گرفته‌اند. برخی قطعات مخابراتی و آنتن‌ها نیز در همین سطح قرار دارند.

در گروه رایانه و تجهیزات مرتبط، سرور کامل، واحدهای پردازش، ذخیره‌سازها و بخش قابل توجهی از قطعات رایانه در اولویت سوم دیده می‌شوند. در مقابل، رایانه‌های کامل قابل حمل از جمله لپ‌تاپ و نوت‌بوک، تبلت و برخی رایانه‌های یکپارچه در فهرست 45 کد فاقد اولویت ارزی قرار گرفته‌اند.

همچنین در گروه تجهیزات بانکی، کارت‌خوان فروشگاهی، صندوق‌های فروشگاهی دارای پایانه پرداخت، خودپرداز بانکی و برخی تجهیزات مرتبط در گروه فاقد اولویت ارزی درج شده‌اند. این دسته‌بندی به معنای ممنوعیت واردات این کالاها نیست، بلکه نشان می‌دهد در چارچوب این اطلاعیه، محل تأمین ارز مجازی برای ثبت سفارش آنها تعیین نشده است.

کدام تعرفه ها فاقد اولویت ارزی شدند؟

در میان 45 کد تعرفه فاقد اولویت ارزی، 17 کد به کالاهای رایانه‌ای و لوازم جانبی از جمله لپ‌تاپ، نوت‌بوک، تبلت و رایانه‌های یکپارچه اختصاص دارد. همچنین 9 کد مربوط به تلفن همراه و سایر تجهیزات ارتباطی مانند گوشی‌های دکمه‌ای، پیجر و برخی دستگاه‌های مخابراتی، 6 کد مربوط به کارت‌خوان، صندوق‌های فروشگاهی و خودپرداز، 5 کد مربوط به حافظه و رسانه‌های ذخیره‌سازی، 3 کد مربوط به چاپگر و دستگاه‌های چندکاره، 3 کد مربوط به نمایشگر و پروژکتور و 2 کد نیز به دوربین و تجهیزات نظارت تصویری اختصاص دارد. بر اساس این فهرست، برای واردات کالاهای مشمول این 45 کد تعرفه، هیچ محل تأمین ارزی مجازی تعیین نشده است.

تفاوت اولویت ارزی با مجوز واردات

نکته مهم در تفسیر این فهرست، تفکیک میان اولویت ارزی و مجاز بودن واردات است. فاقد اولویت بودن یک کد تعرفه به‌تنهایی به معنای ممنوعیت واردات آن کالا نیست؛ بلکه نشان می‌دهد در چارچوب این اطلاعیه، محل تأمین ارز مجازی برای ثبت سفارش آن تعیین نشده است.

همچنین این ضوابط صرفاً درباره ثبت سفارش‌هایی اعمال می‌شود که سازمان مجوزدهنده ارزی آنها وزارت صنعت، معدن و تجارت است و سایر مقررات ثبت سفارش همچنان به قوت خود باقی خواهد بود. بنابراین، برای ارزیابی امکان واردات هر کالا باید علاوه بر اولویت ارزی، ضوابط تجاری، مجوزهای تخصصی و سایر محدودیت‌های قانونی نیز بررسی شود.

 فهرست مذکور نشان می‌دهد دسترسی به منابع ارزی برای واردات کالاهای فناوری اطلاعات و ارتباطات به‌شدت به نوع کالا و اولویت تعیین‌شده برای کد تعرفه وابسته شده است. حذف خرید ارز بانکی از تمام سطوح و قرار گرفتن حدود یک‌سوم کدها در گروه فاقد اولویت، می‌تواند فرآیند تأمین ارز واردات این تجهیزات را با محدودیت بیشتری مواجه کند؛ موضوعی که آثار آن به‌ویژه در بازار تجهیزات رایانه‌ای، ارتباطی، شبکه و زیرساخت‌های پرداخت قابل پیگیری خواهد بود.