سه‌برابرشدن کرایه حمل در دریای خزر؛کشتیها دربنادر شمالی معطل می‌مانند؟

یعقوب بندانی، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به افزایش قابل‌توجه کرایه حمل در دریای خزر و اختلال در روند تخلیه کالا در بنادر شمالی کشور اظهار کرد: افزایش کرایه حمل معلول مجموعه‌ای از عوامل است و نمی‌توان آن را صرفاً به افزایش تقاضا نسبت داد؛ از این رو لازم است ریشه‌های این مسئله به‌صورت دقیق بررسی شود.

وی افزود: در بهار امسال، کرایه حمل اقتصادی در دریای خزر حدود 35 تا 50 دلار بود، اما اکنون به 130 تا 150 دلار رسیده است؛ یعنی هزینه حمل در برخی مسیرها حدود سه برابر شده است.

بندانی با اشاره به وضعیت ترافیک کشتی‌ها در بنادر شمالی گفت: در حال حاضر 38 کشتی در لنگرگاه امیرآباد، 15 کشتی در بندر انزلی و 10 کشتی در بندر نوشهر در انتظار تخلیه هستند که این وضعیت هزینه و زمان تأمین کالا را افزایش داده است.

افزایش 17.5 درصدی واردات؛ توجیهی برای سه‌برابر شدن کرایه نیست

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران با اشاره به آمار واردات کالاهای اساسی از مسیر دریای خزر تصریح کرد: بررسی آمار تجمعی 6 ماهه سال 1405 در مقایسه با دوره مشابه سال 1403، که سال اوج واردات بود، نشان می‌دهد واردات ذرت و جو حتی 10 درصد کاهش داشته است.

وی ادامه داد: اگر شش قلم کالای گندم، جو، ذرت، روغن، کنجاله سویا و دانه‌های روغنی را در نظر بگیریم، میزان واردات تنها 17.5 درصد افزایش داشته است. بنابراین باید بررسی شود که آیا این میزان رشد تقاضا می‌تواند افزایش سه‌برابری کرایه حمل را توجیه کند؟

بندانی با اشاره به ظرفیت ناوگان دریای خزر گفت: از حدود 500 شناور موجود در دریای خزر، 200 شناور در مسیرهای مرتبط با تجارت ایران فعالیت می‌کنند و به‌طور متوسط 1.4 سفر در ماه داشته‌اند.

وی افزود: زمان سیر و گردش کشتی‌ها در دریای خزر اکنون به 35 تا 45 روز افزایش یافته است؛ در حالی که با مدیریت بهتر ظرفیت موجود و رفع موانع عملیاتی می‌توان از همین ناوگان بهره‌وری بیشتری داشت.

.

موانع طرف روسی؛ از تشریفات امنیتی تا محدودیت ورود به بنادر

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران با اشاره به برخی موانع در مسیر حمل دریایی از سمت روسیه اظهار کرد: کشتی‌های ایرانی در کیلومتر 188 آستاراخان، پیش از ورود به کانال ولگا، با تشریفات امنیتی و بازرسی زیرآبی مواجه می‌شوند که حدود 6 تا 7 روز به زمان توقف آنها اضافه می‌کند.

وی کمبود راهنمای دریایی یا پایلوت برای ورود کشتی‌ها به ولگا را از دیگر مشکلات عنوان کرد و افزود: از هفت لنگرگاه داخلی آستاراخان، کشتی‌های ایرانی فقط اجازه استفاده از دو لنگرگاه را دارند.

بندانی ادامه داد: همچنین از میان 14 بندر آستاراخان، کشتی‌های ایرانی عمدتاً اجازه ورود به چهار بندر اولیا، آلفا، آرمادا و سالیانکا را دارند و ورود به سایر بنادر مستلزم دریافت مجوز است؛ فرایندی که دست‌کم 10 تا 12 روز زمان می‌برد.

وی با انتقاد از نبود پیگیری مؤثر برای رفع این موانع گفت: از مردادماه امسال بارها این مشکلات را به مسئولان مختلف و حتی رئیس‌جمهور منعکس کرده و راهکارهایی برای حل آنها ارائه داده‌ایم، اما تاکنون اقدام مؤثری در این زمینه انجام نشده است.

بندانی تأکید کرد: دستگاه سیاست خارجی و مجموعه اقتصادی کشور باید با مذاکره و پیگیری مستمر، این گره‌ها را یکی‌یکی باز کنند؛ چراکه طولانی شدن زمان حمل و توقف کشتی‌ها مستقیماً بر هزینه تأمین کالا، تولید و سفره مردم اثر می‌گذارد.