از NPT خارج شویم تا زیرساخت حضور بازرسان در ایران هم برچیده شود

خبرگزاری تسنیم - کیان عبداللهی: فریب ایران به منظور صدور اجازه برای حضور بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تاسیسات هسته‌ای ایران یکی از اصرارهای اصلی و اساسی آمریکائی‌ها، بویژه در چند ماه اخیر است.

موضوعی که بر اساس گزارش رسانه‌های غربی، به صورت مداوم از طریق میانجی‌ها از ایران درخواست می‌شود. اما مقامات عالی‌رتبه در ایران تا این لحظه، هوشمندانه و درست، از برآوردن این درخواست نامشروع و فریبکارانه آمریکایی‌ها خودداری می‌کنند.

اما چرا عدم ورود به مذاکرات هسته‌ای به صورت کلی و عدم اجازه به ورود بازرسان به صورت مشخص، کاملاً هوشمندانه و بسیار حیاتی است؟

پاسخ مشخص است: آمریکایی‌ها به اذعان معماران تحریم‌ها، از جمله ریچارد نفیو، هیچگاه تحریم‌ها را به صورتی که برای ایران انتفاع قابل توجهی داشته باشد برنخواهند داشت؛ لذا از مذاکره هسته‌ای صرفاً دو هدف را دنبال می‌کنند: اوّل: کسب اطلاعات درباره اماکن و مواد هسته‌ای در ایران و دوّم: تخلیه کامل توان هسته‌ای از سوی خود ایران و یا آماده شدن اطلاعاتی و نظامی برای حمله مجدد به همه تاسیسات هسته‌ای ایران.

اینکه مذاکره هسته‌ای به صورت کلی نباید صورت بگیرد، مسئله مشخصی است و استدلال‌های فراوانی می‌توان درباره آن فهرست کرد؛ استدلال‌هایی که بخش‌هایی از آن پیشتر توسط نگارنده این سطور نوشته شده است.

اما درباره بازرسان آژانس، مسئله حتی مشخص‌تر و بدیهی‌تر است! پاسخ یک خطی این است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نه مدیرکل محترم و فنّی و بی‌طرف دارد و نه بازرسانش واقعاً بازرس هستند! 

1. بازرس؟ نه! پیاده نظام آمریکا و اسرائیل

 توصیف اصلی درباره این بازرسان را سال 2014 دیوید آلبرایت، کارشناس بسیار مشهور آمریکایی‌ها در حوزه هسته‌ای در جلسه استماع کمیته روابط خارجی سنای آمریکا گفته است؛ او در این جلسه به صراحت تاکید می‌کند: «بازرسان آژانس "پیاده نظام" (Boots on the ground) آمریکایی‌ها هستند و نهادهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا، از طریق آنها اطلاعاتشان را تکمیل می‌کنند.

او مشخصا می‌گوید:

“The inspectors in a sense are the boots on the ground, and they do provide useful information.”

ترجمه: «بازرسان، به یک معنا، پیاده نظام ما هستند و واقعاً اطلاعات سودمندی فراهم می‌کنند»!

او بلافاصله اضافه می‌کند که دستگاه اطلاعاتی آمریکا اطلاعاتش درباره سانتریفیوژهای نسل پنجم در ایران را نه از طریق نیروهای خود بلکه از طریق همین بازرسان آژانس به دست آورد! و سپس ادامه می‌دهد که دستگاه اطلاعاتی آمریکا مشخصاً از بازرسان منتفع می‌شود. 

 اما همین جلسه استماع، نکات جالب‌تری هم دارد؛ پس از صحبت‌های آلبرایت، سناتور تیم کین (Tim Kaine) به همکاری آمریکا و اسرائیل در عملیات سایبری استاکس نت علیه تاسیسات هسته‌ای ایران اشاره می‌کند و می‌پرسد: آیا ترکیب اطلاعات موجود دستگاه‌های جاسوسی با بازرسی‌های بیشتر آژانس، توانایی آمریکا را برای هدف گیری یک عملیات نظامی افزایش نمی‌دهد؟ 

 گری سیمور، مشاور اوباما (رئیس‌جمهور وقت آمریکا) به او پاسخ می‌دهد که بله؛ دسترسی‌هایی که در مذاکرات دنبال می‌شود قابلیت‌های اطلاعاتی آمریکا را {برای حمله نظامی احتمالی} تقویت می‌کند!

تیم کین سپس به تجربه بمباران عراق در سال 1998 اشاره و این برداشت را مطرح می‌کند که اطلاعات به ‌دست‌ آمده از بازرسیها، هدف‌گیری نظامی آمریکا را در آن عملیات موثرتر کرده بود. سیمور بار دیگر با این ارزیابی موافقت می‌کند!

2. انتقال علنی اسناد محرمانه فردو به وین توسط 2 بازرس آژانس در سال 2025!

 سپتامبر 2025، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارشی به صورت رسمی اعلام کرد که دو بازرس (بخوانید جاسوس) این آژانس پس از پایان بازرسی از تاسیسات غنی‌سازی در فردو، صفحاتی از پرسش نامه اطلاعات طراحی تاسیسات که به آن اختصاراً DIQ گفته می‌شود را به جای اینکه به محل اصلی آن برگردانند، با خود به وین برده‌اند! صفحاتی که شامل توضیحاتی درباره فضای داخلی تاسیسات فردو بوده است. 

تصور می‌کنید آژانس پس از این اقدام واضح جاسوسی توسط بازرسان خود چه کرد؟ احتمالا درست حدس زده‌اید؛ آژانس صرفاً ابراز تاسف کرد و مدعی شد که آنچه پیش آمده صرفاً یک اشتباه بوده است و نقض محرمانگی رخ نداده است!

3. افشای اطلاعات مربوط به اماکن نظامی در سال 2005

سال 2005، ایران در مکاتبه 108 صفحه‌ای رسمی به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که بخشی از اطلاعات بسیار محرمانه‌اش در زمینه تحقیقات جداسازی پلوتونیوم و همچنین اطلاعات محرمانه بسیاری درباره مراکز نظامی ایران توسط آژانس به دیگران درز داده شده است. 

4. لغو مجوز 2 بازرس (جاسوس) آژانس در سال 2010

ایران در سال 2010، مجوز دو بازرس آژانس را به دلیل ارائه اطلاعات غلط درباره برخی تجهیزات و فعالیت‌های آزمایشگاه جابرابن حیان لغو کرد.

5. افشای هویت دانشمندان هسته‌ای ایران و کمک به ترورها

در فاصله 2010 تا 2012 چند دانشمند هسته‌ای ایران از جمله مسعود علیمحمدی، مجید شهریاری و مصطفی احمدی روشن توسط اسرائیل ترور شده و به شهادت رسیدند و فریدون عباسی نیز مجروح شد.

 همان زمان، حیدر مصلحی وزیر اطلاعات وقت، رسماً اعلام کرد که اطلاعات این دانشمندان از سوی بازرسان آژانس به سرویس های اطلاعاتی دشمن داده شده است.

 بویژه اینکه مشخصاً درباره شهید احمدی روشن گفته شد که وی پیش از ترور با بازرسان آژانس دیدار داشته است.

6. بازرس مشکوک در نطنز در سال 2019

اکتبر 2019، ایران از ورود یک بازرس زن به تاسیسات نطنز ممانعت کرد؛ آقای کاظم غریب‌آبادی نماینده وقت ایران در آژانس چند روز بعد رسماً اعلام کرد که دستگاه‌های تشخیص مواد مشکوک، هنگام بازرسی از این بازرس چندین بار هشدار داده‌اند. 

بررسی های اولیه از وجود آثار ترکیبات نیتراتی مرتبط با مواد منفجره در این بازرس حکایت داشت. 

7. ویکی لیکس و افشای رابطه ویژه مدیرکل وقت آژانس با آمریکا 

در اسنادی که ویکی لیکس منتشر کرد مکاتبه‌ای مربوط به اکتبر 2009 وجود دارد که به گفتگوهای مقامات آمریکایی با یوکیا آمانو مدیرکل وقت آژانس انرژی اتمی مربوط است. در این سند دیپلمات ‌آمریکایی گزارش داده بود که آمانو در همه موضوعات راهبردی اصلی از جمله درباره ایران، با مواضع و رویکرد آمریکا کاملا همراه است و آنها را دنبال می کند!

8. بروکینگز هم از جاسوسی آژانس می‌گوید

 می 2015، جاشوا راونر، محقق مطالعات امنیتی، مقاله ای در اندیشکده بروکینگز منتشر کرد که می گفت: حضور بازرسان در ایران فرصت های جدیدی برای جمع آوری اطلاعات ایجاد می کند زیرا سرویس های اطلاعاتی نه فقط از گزارش های بازرسی هسته ای بهره مند می شوند بلکه می توانند شناخت خود را از زیرساختهای علمی و صنعتی مرتبط هم گسترش دهند. 

9.رسوایی آنسکام و آشکار شدن ماهیت نظامی و جاسوسی بازرسان برای همگان

 پس از جنگ خلیج فارس در سال 1991 شورای امنیت سازمان ملل کمیته ویژه‌ای را با نام آنسکام متشکل از نظامیان، دانشمندان و کارشناسان فنی پایه‌گذاری کرد که وظیفه‌ی آنها کشف و انهدام و یا تحویل صحیح سلاح‌های شیمیایی، بیولوژیکی و موشک‌های دوربرد عراق عنوان می‌شد. آنسکام به همراه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی 7 سال 250 گروه بازرسی را روانه عراق کرد. واشنگتن پست در مقاله‌ای به تاریخ 2 مارس 1999 می‌نویسد که آمریکا از این بازرسان آنسکام برای اهداف جاسوسی خود بهره برده بود و به واسطه آنها اطلاعات ذی‌قیمتی کسب کرد که موجب تقویت هرچه بیشتر استفاده از حمله نظامی شد!

آنچه گفته شد، تنها مشتی نمونه خروار از بدعملی بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی است که به ما هشدار می دهد نه تنها نباید با حضور این بازرسان در ایران موافقت کرد، بلکه باید هرچه زودتر از ان پی تی که هیچ سودی برای ایران نداشته و ضررهای بسیاری نیز به دنبال داشته است، خارج شویم تا اساساً زیرساخت حضور این بازرسان در ایران نیز برچیده شود.